Oasis: een Braziliaanse methode voor participatieve wijkontwikkeling

In de week van 5 tot en met 13 juni 2010 organiseerde Fairground in samenwerking met Oxfam Novib en Elos de Oasis Game in De Kleine Wereld, een buurt in Amsterdam-Noord/West. Met het van oorsprong Braziliaanse spel kregen de buurtbewoners de kans om spelenderwijs hun droom voor de wijk te realiseren.

Uit la Chispa: auteur Maja Haanskorf

Braziliaans spel voor wijkontwikkeling

Een zonnige zaterdag in ‘De kleine wereld’, een zogenaamde krachtwijk in Amsterdam-Noord. In de buurt van basisschool De Pyramide en naast de moskee zijn volwassenen en kinderen aan het verven, tekenen, zagen, spitten en wieden. Een kleurige, vrolijke groep. Je hoort Nederlands, Portugees, Arabisch, Turks, Engels, om maar wat talen te noemen.

Voorbijgangers blijven nieuwsgierig staan. Ze krijgen uitleg en het verzoek of ze mee willen doen. Of misschien hebben ze thuis een verfkwast liggen, die ze willen uitlenen. Of een grote bak om verf te mengen of een schop om de aarde om te woelen. Wat ze maar willen. Vooral kinderen zijn enthousiast en smeren zowel zichzelf als de muur van een onderdoorgang onder de verf. "Dit wordt een natuurtunnel", meldt een jongentje trots. "Die saaie muur gaan we beschilderen met bomen, vlinders en bloemen." Even verderop zagen een paar meisjes planken. "Voor een tribune, dan kun je zitten en naar voetbal kijken", leggen ze uit, "want hier komt ook een doel". Naast de moskee is een groep druk doende onkruid te verwijderen en de grond gereed te maken voor een moestuin. Op een groot vel papier is een ontwerp getekend.
Twee weekends in juni vindt in deze wijk een Oasis plaats, een spel dat samen met de bewoners wordt uitgevoerd om een aantal dromen te realiseren, die de wijk mooier en leuker maken. Het spel is ontwikkeld door ELOS in Brazilië en inmiddels al in verschillende landen ter wereld uitgevoerd. Deze organisatie is in 2000 in Santos opgericht door vijf architecten en planologen, die zich bezighouden met versterking van wijken en gemeenschappen. Een van de oprichters Rodrigo Alonso vertelt dat architecten in Brazilië worden opgeleid als kunstenaars. "Over de klanten gaat het niet, die zijn niet belangrijk. Wij willen samen met onze klanten ideeën delen en wijken en steden mooier en beter maken." Door hun jarenlange ervaring met werken in wijken en gemeenschappen, is ELOS uitgegroeid tot een sociaal bedrijf dat werkt aan de versterking van gemeenschappen en daarnaast leiderschapstrainingen verzorgt. "We willen een nieuwe generatie van sociale ondernemers opleiden, die effectiever kunnen werken aan sociale thema’s en milieuzaken."

Het Oasis spel is een methodiek, die overal toepasbaar is. Alonso: "Het spel is een activiteit waarin de gemeenschap wordt uitgenodigd gezamenlijk haar dromen te verwerkelijken en samen te bouwen aan zaken die hun omgeving beter maken. De inspiratie voor het Oasis Spel ligt in de favela’s van Brazilië, waar mensen al lang gezamenlijk werken aan verbetering van hun wijk. Vier principes zijn van belang: uitgaan van schoonheid, van het mooie en aantrekkelijke dat aanwezig is, het leggen van eerlijke contacten met leden van de gemeenschap, het verzamelen van dromen in plaats van problemen en tenslotte het gezamenlijk uitvoeren van de dromen." Zo zijn in Amsterdam-Noord ter voorbereiding van de Oasis contacten gelegd met actieve wijkbewoners, de imam, de basisschool, het bestuur van de deelgemeente, de woningcorporatie en het opbouwwerk. De Oasis hier is gestart door Niels Koldewijn van Fairground Sessies, samen met een groep van tien Nederlanders die eerder dit jaar een training volgden bij ELOS in Brazilië. Koldewijn: "Voor hen is het een extra trainingsmoment. Vooral omdat er nu ook drie medewerkers van ELOS aanwezig zijn. Daarnaast sluiten zich vanzelf vrijwilligers aan, die overal vandaan komen. Er zijn nu bijvoorbeeld studenten uit Zweden bij."

Zelf een Oasis organiseren?

Neem contact op met Niels Koldewijn niels@fairground.nl. Voor andere deelnemers en ervaringen kijk op www.oasisholland.ning.com.